کتاب اسفار اربعه ملاصدرا

اسفار امّ الكتاب مرحوم آخوند

كتاب شريف اسفار كتابى انسان‌ساز، و به تعبير بزرگان ما - رضوان اللّه عليهم - تفسير انفسى قرآن كريم است. مرحوم صدر المتألهين اسرارى را از قرآن كريم جدا و دسته‌بندى كرده و آن‌را اسرار الآيات ناميده است. آنچه در كتاب اسرار الآيات به تفصيل آمده، در اين كتاب اسفار خوانده مى‌شود، و باز به تعبير استاد ديگرمان، اين كتاب، امّ الكتاب كتب مرحوم آخوند ملاّ صدراست. مراد از امّ الكتاب آن است كه وقتى درست هضم شود كتاب‌هاى ديگرش فهميده مى‌شود و به آنها مى‌رسند - خدا درجات ايشان را متعالى كند. استاد ديگرمان مى‌فرمود: بكوشيد كه همين علم اعلا را - كه در كتاب ما در اين چاپ سنگى جلد اوّل است؛ يعنى از ابتدا تا آخر اتحاد عاقل به معقول، كه به اول جواهر و اعراض اسفار مى‌رسد - را به‌درستى بفهميد و هضم كنيد كه مبانى حكمت متعاليه با فهميدن آن به‌دست مى‌آيد. پس از خطبه، مرحلۀ اول اسفار شروع مى‌شود: قسم اوّل اسفار پنج مسلك است و مسلك اوّل آن شش مرحله و قسم دوم در جواهر و اعراض است، پس از آن ده موقف و ده باب در الهيات و نفس و معاد است. با هضم اين مسائل در مسالك، يعنى علم الهى اعم و علم اعلا، مبانى مرحوم آخوند در حكمت متعاليه به دست مى‌آيد. با همين مبانى در جواهر و اعراض و كتاب نفس پيشرفت بهتر و قوى‌تر و سريع‌تر خواهد بود، با دست‌يابى به اين سرمايه، تحقيق و تنقيب ممكن و ميسّر مى‌گردد. پس اين كتاب امّ الكتاب كتب و صحف ديگر مرحوم آخوند است.



?آیت الله حسن زاده آملی

حسن زاده آملی، حسن، شرح فارسی الأسفار الأربعة (حسن‌زاده)، جلد: ۱، صفحه: ۳۶، بوستان کتاب قم (انتشارات دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم)، قم - ایران، 1387 ه.ش.

چیستی فلسفه

انسان همواره به وجود خارجى اشياء به عنوان يك موجود خارجى و واقعى علاقه‌مند بوده و مى‌باشد و هرگز به چيزى جز آن توجه نداشته است.
پُر واضح است كه داورى عقل به واقعيت اشياء و اعتراف وجدان به وجود خارجى به اين معنا كه در جهان خارج واقعاً موجوداتى هست، از نخستين باورهاى بشرى و ريشه دارترين معارف انسانى است، كه همۀ صفات و شرايط يك مسئله ضرورى و بديهى بر آن منطبق است.
اگر در حالات كودك نوزادى كه ديده به جهان مى‌گشايد دقت كنيم مى‌بينيم كه با ادراك محدودى كه خداوند در سرشت او به وديعت نهاده است، در آغاز پستان مادر را براى استفاده از شيرى كه برايش تأمين شده است به دهان مى‌گيرد و گاهى چيزهاى ديگرى را به همين منظور به دهان مى‌گيرد ولى پس از چندين بار تجربه چيزى جز پستان را به دهان نمى‌گيرد.
هنگامى كه به خوردن غذا و ميوه مى‌پردازد نخست همه چيز حتى سنگ و چوب را به دهان خود مى‌برد و براى جويدن آن تلاش مى‌كند، ولى چون چندين بار اين وضع تكرار شد، ديگر چيزى جز خوردنى‌ها را به دهان نزديك نمى‌كند و از خوردن چيزهايى كه خوراكى نيست به شدت پرهيز مى‌كند.
راز اين رفتار كودك اين است كه نخستين توجه او به واقعيت اشياء و باور او به موجودات حقيقى، او را ناگزير مى‌سازد كه حق را از باطل و درست را از نادرست باز شناسد و پس از شناخت واقعيت از غير واقعيت، واقعيت را پذيرا بوده، از غير آن اعراض نمايد.
ما اگر اين تجزيه و تحليل را در مورد همۀ جوامع بشرى انجام دهيم كه آنها در تمام مراحل زندگى از همين شيوه پيروى كرده، در همين راه گام مى‌سپارند و با تمام نيرو مى‌كوشند كه حق را از باطل و درست را از نادرست بازشناسند و همۀ كوشش خود را به كار مى‌بندند كه دچار لغزش و اشتباه نشوند و غير واقع را به جاى واقع نپذيرند.
ملت‌هاى گذشته نيز در زندگى فردى و اجتماعى خود همواره واقعيت اشياء را جست‌وجو مى‌كردند تا اشياء واقعى را از غير واقعى بشناسند و آن چه را كه حق تشخيص دادند بپذيرند و هركس دقيقاً زندگى آنها را مورد تجزيه و تحليل قرار دهد و آن چه را كه از آنان در تاريخ ثبت شده، مطالعه و بررسى كند به روشنى اين شيوه را در زندگى آنان خواهد يافت.
انسان همواره علاقه‌مند است كه در تمام شئون زندگى خود از اين شيوه پيروى كند و اين درست همان چيزى است كه ما آن را «فلسفه» می‌نامیم.


?علامه طباطبایی
:طباطبایی، محمد حسین، على و فلسفه الهى (مجموعه رسائل (طباطبائی))، جلد: ۱، صفحه: ۱۸۳، بوستان کتاب قم (انتشارات دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم)، قم - ایران، 1387 ه.ش.

ضرورت و فایده فلسفه

ضرورت و فایده فلسفه
درباب فایده و کارکرد فلسفه ابهاماتی هست که موجب شده برخی درباره ارزش تفکر فلسفی دچار تردید شوند و به عنوان یک نیاز مبرم معرفتی به آن نظر نکنند. اما توجه به نکات ذیل می تواند ارزش و ضرورت فلسفه را برای ما تا حدی روشن کند.
بی شک هر انسانی پرسش های بنیادینی درباره حقیقت هستی، منشأ جهان، ماهیت انسان، و غایت حیات و مانند آنها دارد که نمی توان پاسخ آن را از راه علوم تجربی دریافت کرد. و چون بسیاری از این پرسشها پیشادینی هستند نمی توان پاسخ آنها را از دین پرسید. اعتبار خود دین باید از راه عقل و تفکر فلسفی بدست آید. عرفان هم امری شخصی و نادر است و در دسترس عموم نیست. تنها شیوه عامی که می توان از آن درباب پاسخ به این گونه پرسشها استفاده کرد تفکر عقلی و فلسفی است. در فقدان فلسفه معمولا انسان ها به تقلید، خرافات، افسانه ها واساطیر و دیگرروش های نامعتبر پناه می برند.
بنیاد عقلانی دین، اثبات اصول اعتقادی دین و فهم بسیاری از آموزه های اعتقادی دین درگرو بکارگیری تفکر فلسفی است. این امر بویژه در اسلام که بر عقلانیت و تفکر تأکید دارد بسیار حائز اهمیت است.
فلسفه با زندگی هر روزه انسان نیز بیگانه نیست. پیشینیان فلسفه را فن نیکو زیستن تعریف کرده اند. با تفکر فلسفی می توان به حیات نگاه عقلانی داشت. تفکر فلسفی عقلانیت را در همه حوزه های حیات انسانی می گستراند. بدون فلسفه جامعه و تمدن مطلوب انسانی شکل نمی گیرد. تمدن مطلوب برپایه شناخت درست از مولفه های تمدن است، مانند علم، دین، اخلاق، سیاست و هنر. و این کاری است که در فلسفه صورت می گیرد. و بالأخره عقل فصل مقوم انسان و تفکر عقلی برای انسان ذاتی است. با تفکر فلسفی بعد مهمی از انسانیت انسان شکوفا می شود.

قسمتی از مقاله "فلسفه اسلامی معاصر ایران" در کتاب فردای بهتر. ( دکتر محمد فنائی اشکوری)

برنامه امتحانات نهائی خرداد 1401

مرکز سنجش و پایش کیفیت، برنامه امتحانات نهایی پایه دوازدهم دوره دوم متوسطه روزانه، بزرگسالان، آموزش از راه دور و داوطلبان آزاد شاخه نظری در نوبت خردادماه سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۴۰۱ را اعلام کرد.

به گزارش مرکز اطلاع‌رسانی و روابط عمومی وزارت آموزش‌وپرورش، مرکز سنجش و پایش کیفیت آموزشی،  برنامه امتحانات نهایی پایه دوازدهم دوره دوم متوسطه روزانه، بزرگسالان، آموزش از راه دور و داوطلبان آزاد شاخه نظری در نوبت خردادماه سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۴۰۱ و نکات قابل توجه در برگزاری امتحانات را ابلاغ کرد.

بر این اساس،  امتحانات نهایی در تمام مناطق با توجه به مراقبت های بهداشتی گندزدایی فضا و تجهیزات حوزه ها، تهویه هوای مناسب، پیش بینی و تدارک ماسک و مواد شوینده و ضد عفونی کننده و ...) و نظارت رئیس حوزه اجرة بر رعایت کامل آنها برگزار خواهد شد.

از دانش آموزان مبتلا یا مشکوک به بیماری کرونا و یا دارای بیماری زمینه ای در محلی مجزا (قرنطینه) که برای همین منظور در همان حوزه برگزاری امتحانات پیش بینی و تجهیز شده است، با حضور مراقبین، امتحان بعمل می آید

برنامه امتحانات نهائی خرداد 1401

انتخاب سوال برتر درس فلسفه و منطق - دیماه

به اطلاع اساتید عزیز درس فلسفه و منطق استان قم می رساند در جهت اجرای برنامه عملیاتی استان و  انتخاب سوال برتر دروس فلسفه و منطق در امتحانات داخلی دیماه سال تحصیلی جاری، در صورتی که علاقمند به شرکت در این مسابقه هستید تا روز 20 اسفندماه نمونه سوال دیماه خود را به گروه استان ارسال بفرمایید.