لیست کتب علمی -اقتصادی گروه استان

فهرست منابع علمی ( اقتصادی )موجود در کارشناسی گروه های  تکنولوژی گروه استان

1-تاریخ تحلیل اقتصادی                                                      جوزف شومپتر   ترجمه: فریدون فاطمی

2-اقتصاد بخش عمومی                                                         دکتر جمشید پژویان

3- اقتصاد و رشد وتوسعه                                                      (3جلد)دکتر مرتضی قره غیان

4- تئوری اقتصاد کلان                                                            محمد روزبهان

5- روش تحقیق در علوم اجتماعی                                             مرتضی عزتی

6-جایگاه مالیات های اسلامی و متعارف و ارتباط متقابل آنها           مرکز تحقیقات دانشگاه مفید

7-مالیه عمومی و اقتصاد دولت                                              دکتر یدا... دادگر کرماجانی

8- تعدیل اقتصادی و نیازهای مدیریتی                                    دکتر محمد مهدی بهکش و همکاران

9- اقتصاد کلان (مجموعه تست)                                              دکتر محسن نظری و دکتر محسن زمانی

10-اقتصاد بین الملل (تئوری)                                    دومینک سالواتوره  ترجمه: هدایت ایران پرور  و حسن گلریز

11- درآمدی به مسائل اقتصادی -سیاسی جهان اسلام                 دکتر احمد ساعی

12- حقوق تجارت                                                                 دکتر محمود عرفانی

13-گزیده مسائل اقتصادی - اجتماعی                                    سازمان مدیریت و برنامه ریزی

14- اقتصاد (مجموعه تست)                                                  گروه مولفین نوبل

15- مالیات حکومتی از دیدگاه علی (ع)                                    سازمان امور اقتصادی و دارایی استان قم

16-  اقتصاد در مکتب اسلام                                                  سید موسی صدر

17-  و مجلات اقتصادی.........

18-خود آموز بورس                                                                    سید مجتبی فنایی

19-احکام فقهی بانکداری بدون ربا                                            دکتر سید عباس موسویان

20- نظام اقتصادی صدر اسلام                                                   دکتر هادی غفاری

21-اقتصاد خرد وکلان (تست)                                                   محمد علی جلالی

22- کاملترین مجموعه قوانین و مقررات مالیاتی                             امیر هوشنگ ساسان نژاد

23- تاریخ عقاید اقتصادی از افلاطون تا دوره معاصر                      دکتر فریدون تفضلی

24- اقتصاد کلان                                رودیگر دورنبوش استانلی فیشر   ترجمه: دکتر محمدحسین تیز هوش تابان

25-  فرهنگ علوم اقتصادی                                                                                       دکتر منوچهر فرهنگ

26- آشنایی با تعاریف و اصطلاحات بازرگانی و اقتصادی (3جلد)                      موسسه مطالعات پژوهشهای بازرگانی

27- مجموعه مقالات همایش های ملی جهادی اقتصادی و هدفمندی یارانه            دکتر علی رضا آقا یوسفی و علی اصغر عیوضی

نمونه سوالات مفهومی اقتصاد

نمونه سوالات استاندارد مفهومی

1- در جای خالی عبارات مناسب قرار دهید.

الف) ..........نشان دهنده ی قدرت اقتصادی و مادی و هم چنین سطح زندگی مردم یک جامعه است.

ب) آنچه که در بر گیرنده ی اقلام مختلف درآمدی است و در طول یک سال نصیب اعضای جامعه می شود،............... نام دارد .

ج)کالاهایی را که تولید کنندگان ،تولید و به بازار عرضه می کنند یا مصرف کنندگان می خرندو به مصرف می رسانند ....می گویند.کالاهایی را که تولیدکنندگان آنها را خریداری می کنند و برای تولید کالا های دیگر مورد استفاده قرار می دهند......می نامند.

چ)چنانچه هدف محاسبه ی ............باشد ،باید ارزش همه ی خدمات و کالاهایی را که مردم یک کشور در طول یک سال چه در داخل و چه خارج از کشور تولید کرده اند محاسبه شود.

د)انگیزه ی مصرف کنندگان از خرید کالاها...........است

ذ)نحوه ی تصمیم گیری و اقدام تولید کنندگان و مصرف کنندگان و نیز واکنش آنها نسبت به تغییرات وضعیت اقتصادی با عنوان ......... شناخته می شود.

ک)تجربه نشان می دهد که با کاهش قیمت یک کالا.........

2)گزینه صحیح را انتخاب نمایید.

2-1)

الف)از کل تولید جامعه در طول یک سال باید قسمتی را به هزینه های جایگزینی سرمایه های فرسوده شده اختصاص دهیم در اصطلاح اقتصادی به آن چه می گویند؟

ب) در کدام یک از روش های محاسبه تولید کل جامعه ارزش افزوده هر مرحله از تولید را با هم جمع می کنند و این رقم برابر با ارزش نهایی محصول تولید شده است.

1: الف) تفوق صادرات بر واردات. ب) تولید نا خالص ملی- درآمد صاحبان سرمایه – سودی که به سرمایه تعلق می گیردج) واسطه ای –نهای د) تولید داخلی ه)هزینه نهایی و)روش هزینه ای

2:الف)میزان تولید کالا و خدمات ب) درآمد ملی – درآمد حقوق بگیران- درآمد صاحبان مشاغل آزاد ج)نهایی – واسطه اید)تولید ملی ه)هزینه استهلاکی و) روش تولید

3:الف)استفاده از تکنولوژی مدرن در تمام بخشهای اقتصادی ب) درآمد سرانه- دستمزدها – سودی که نصیب شرکتها و موسسات می شوذد ج) تکمیلی – واسطه ای د)تولید سرانه ملی ه)هزینه متغیر و) روش استفاده از سال پایه و قیمت ثابت.

4:الف) غنا و فراوانی منابع طبیعی و اقتصادی ب) تولید ناخالص داخلی- اجاره بها یا مال الاجاره – درامد صاحبان املاک و مستغلاتج) سرمایه ای – واسطه ای د) تولید ناخالص داخلی ه) هزینه ثابت و) روش درامدی

 

 

2-2)

 در هر جامعه با توجه به شرایط اقتصادی ، عادتهای مصرفی و سلیقه مردم می توان .................را برای تامین نیاز های اولیه و سطح زندگی متعارف محاسبه کرد و آن را معیار ................در آن جامعه قرار داد.

1)میانگین درآمد- طبقه متوسط

2)درامد معیشتی- توسعه نیافتگی

3) حداقل درآمد – تعیین خط فقر

4)حداکثر درآمد – توانمندی

 

3-الف: نام روشی که در آن کل پولی که از طرف خانوارها به سمت بنگاهها  جریان پیدا می کند محاسبه می شود و هم چنین نام روشی که در آن کل پولی که از طرف بنگاه های اقتصادی به سمت خانوارها جریان می یابد محاسبه می شود به ترتیب کدام است؟

ب: کارشناسان محاسبه ی ارزش تولید کل جامعه برای جلوگیری از اشتباه در محاسبه به چه اقدامی متوسل می شوند؟

 

4-الف:صاحبان واحدهای تولیدی و مراکز تجاری نیز برای تاسیس این واحدها و گسترش دادن فعالیتها ی خود به منابع مالی نیازمندند، در گذشته ،تنها راه تامین منابع مالی برای آنهاچه .بوده است ؟

ب:و  از کدام محل .تامین می گردد؟

ج: یک پیامدهای مطلوب این روش را نام ببرید.

 

5-کشاورزان هر کیلوگرم پنبه تولیدی خود را به ارزش 6500 ریال به کارگاههای ریسندگی می فروشند. کارگاههای ریسندگی، این مقدار پنبه را به مقداری نخ تبدیل می کنند و آن را به ارزش 7500 ریال به کارگاههای پارچه بافی می فروشند. کارگاههای پارچه بافی نیز نخ را به پارچه تبدیل می کنند و آن را به مبلغ 9000 ریال به کارگاههای تولید پوشاک می فروشند. در این کارگاهها، پارچه به پوشاک تبدیل می شود به مبلغ 16000 ریال به دست مصرف کنندگان می رسد. با این شرایط:

الف) ارزش افزوده مرحله اول و مرحله آخر کدام است؟

ب) نام دیگر این روش محاسبه ارزش کل کالاها و خدمات نهایی چیست؟

ج) برای محاسبه ارزش کل کالاها و خدمات نهایی چند روش وجود دارد؟

6- با توجه به مندرجات جدول زیر و اگر مجموع ارزش اقلام پوشاک،مواد غذایی و ماشین آلات در یک جامعه فرضی 155 میلیارد ریال باشد در این صورت:

الف: تولید ناخالص داخلی

ب) تولید خالص ملی

ج) تولید خالص داخلی سرانه را به دست آورید.

 

 

A

جمعیت کل کشور

40میلیون نفر

B

تولید خارجیان مقیم کشور

27میلیارد ریال

C

هزینه استهلاک

⅗ارزش تولید مردم کشور که در خارج اقامت دارند.

D

خدمات ارائه شده

⅔ارزش تولید خارجیان مقیم کشور

E

تولید مردم کشور که در خارج اقامت دارند

30 میلیون ریال

 

 

 

 

 

7- ظرفیت تولید برق نیروگاهی در یک کشور 2400 مگا وات است و جمعیت کل این کشور 20 میلیون نفر و هر خانوار به طور میانگین  4 نفر است . برفرض این که 16% درصد از خانوارهای این کشور هر کدام 2 لامپ 100 واتی  از مجموع روشنایی مورد مصرف خود بکاهند مقدار قابل توجهی از ظرفیت کارکرد نیروگاه صرفه جویی می شود. چنانچه این مقدار انرژی صرفه جویی شده یک جامعه با نصف جمعیت این کشور (و با خانوارهای 4 نفری )تامین انرژی برق نماید. در این صورت

الف)مقدار انرژی برق  صرفه جویی شده برای این نیروگاه چند مگا وات است؟

ب) جمعیت جدید استفاده کننده از انرژی برق صرفه جویی شده چند میلیون نفر است؟

ج) چند میلیون خانوار جدید از این مقدار انرژی برق صرفه جویی شده بهره مند می شوند؟

د) این مقدار صرفه جویی چه نسبتی از تولید برق نیروگاه مذکور است؟

 

8- با توجه به اطلاعات ارائه شده در جدول زیر ،نتیجه عملکرد سالیانه یک بنگاه اقتصادی با 2 کارمند و تولید سالیانه ی 750 دستگاه به ارزش هر یک 300000 ریال کدام است؟

 

1

اجاره ماهیانه معادل

1000000ریال

2

حقوق متوسط ماهیانه ی هر فرد معادل

200000ریال

3

خرید مواد اولیه مورد نیاز سالیانه به ارزش

3624000

4

هزینه استهلاک سالیانه

معادل 12% حقوق سالیانه ی کارمندان

 

 

 

 

9- به فرض چنانچه یک دستگاه کالای سر مایه ای را به بهای 360میلیارد ریال خریده ایم اگر عمر مفید آن 6 سال باشد ، در این صورت به ترتیب از راست به چپ:

الف) هر سال چه مقدار به عنوان هزینه استهلاکی باید کنار گذاشته شود؟

ب) چنانچه در دو سال آخر عمر مفید این کالا ی سر مایه ای ،8% کاهش بها یافته باشد، مجموع هزینه استهلاک دو سال آخر آن چه میزان خواهد بود؟

ج) قیمت جدید این کالای سرمایه ای کدام است؟

10- اطلاعات داده شده در جدول روبرو مربو ط به یک جامعه فرضی است با توجه به این مندرجات :

 

1

اسکناس

300 واحد

2

موجودی سپرده های مدت دار مردم

65 واحد

3

ارزش مسکوکات مردم معادل

موجودی اسکناس

4

مجموع سپرده های دیداری و غیر دیداری مردم

250 واحد

5

موجودی حساب های جاری اشخاص

70 واحد

 

 

 

 

 

الف: میزان نقدینگی

ب) حجم پول در گردش

ج) میزان سپرده پس انداز

در این جامعه را به دست آورید.

 

11-اطلاعات مندرج در جدول زیر ،نشانگر وضعیت توزیع درآمد در کشور Cدر سال 1979 میلادی براساس شاخص دهک ها است. چنانچه:

 

جدول وضعیت توزیع درآمد در کشور Cمربوط به سال 1979م

سهم دهک اول

7درصد

سهم دهک دوم

5/7 درصد

سهم دهک سوم

8 درصد

سهم دهک چهارم

؟

سهم دهک پنجم

؟

سهم دهک ششم

؟

سهم دهک هفتم

؟

سهم دهک هشتم

11 درصد

سهم دهک نهم

5/12 درصد

سهم دهک دهم

5/16درصد

100% جمعیت کشور

100% درآمد ملی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تفاوت سهام دهک اول و چهارم 5/1 درصد

تفاوت سهام دهک دوم و پنجم 2درصد

تفاوت سهام دهک ششم و نهم 3 درصد

تفاوت سهام هفتم و دهم 5/6 درصد

در این صورت : سهام دهک های : چهارم،پنجم،ششم،و هفتم به ترتیب چند در صد است؟

 

12- با فرض جدول مالیاتی زیر :

الف) میزان مالیات سالانه تولیدکننده ای که در ماه 950میلیون  ریال درآمد دارد کدام است؟

ب) میزان مانده ی خالص ماهانه او چقدر است

ج)نام نرخ مالیاتی مورد محاسبه چیست؟

 

A

درآمدهای تا 150 میلیون ریال

معاف از مالیات

B

درآمدهای تا 250 میلیون ریال

با نرخ 15%نسبت به مازاد :150 میلیون ریال

C

درآمدهای تا 350 میلیون ریال

با نرخ 20%نسبت به مازاد :250 میلیون ریال

D

درآمدهای تا 450 میلیون ریال

با نرخ 25%نسبت به مازاد :350 میلیون ریال

E

درآمدهای تا 900میلیون ریال

با نرخ 35%نسبت به مازاد :450 میلیون ریال

F

درآمدهای بالاتر از 900 میلیون ریال

با نرخ 45%نسبت به مازاد :900 میلیون ریال

 

 

 

 

 

 

13- تولید کل کشوری در سه سال متوالی، به ترتیب سال اول 4500، سال دوم 5750، و سال سوم 8240 هزار میلیارد ریال بوده است. با گزینش سال اول به عنوا سال پایه تولید کل در سه سال مورد نظر بر حسب قیمتهای سال پایه به ترتیب به 4500، 5360 و 7820 تغییر یافته است. براساس این محاسبات زیر را انجام دهید.

الف) کدام اعداد مربوط به پدیده تورم در سال دوم و سال سوم در این جامعه است؟

ب) افزایش مقدار تولید در سال دوم و سال سوم کدام است؟

ج) افزایش قیمتها در سال دوم و سال سوم چیست؟

 

 گروه اقتصا د استان قم

فصل سوم -بودجه

فصل سوم  بخش سوم

بودجهدولت

بودجه

تعریف بودجه: سندی است شامل پیش بینی درآمدها و هزینه ها ی عمومی طی یک سال که با قدرت اجرایی مشخص و عملیات معین در جهت رسیدن به اهداف تعیین شده تنظیم می شود.

ویژگیهای بودجه:

1-مهم ترین و اساسی ترین سند در دستگاه مالی و اداری کشور

2-دربردارنده و هماهنگ کننده ی هزینه های عمومی و درآمدهای دولت

3-سند پیش بینی و برنامه ی کار برای آینده

4-تعیین ارقام بودجه

5-پس از یک سال ,تفاوت ارقام پیش بینی شده با مخارج واقعی برآورد و درآمدهای واقعی وصول شده؛مشخص می شود.

-مراحل چهارگانه تهیه ی بودجه؛به ترتیب عبارت است از:

 

مراحل تهیه ی بودجه

توضیحات

تنظیم و پیشنهاد

-در ایران و در کلیه ی کشورهای دیگر؛تهیه و تنظیم بودجه توسط قوه ی مجریه صورت می گیرد.

-طبق اصل 52 قانون اساسی ؛لایحه بودجه توسط سازمان امور بودجه تدوین و پس از تصویب دولت ؛تا آذرماه هر سال به مجلس تقدیم می شود.

تصویب

طبق اصل 52 قانون اساسی ؛لایحه بودجه ابتدا در کمسیون بودجه بررسی و سپس در جلسه ی علنی مجلس مطرح می شود و تا قبل از پایان سال ؛به تصویب مجلس می رسد.

اجرا

لایحه بودجه پس از تصویب مجلس تبدیل به قانون بودجه:لازم الاجرا در تمام دستگاه های دولتی

نظارت بر اجرا

بر عهده ی دیوان محاسبات که طبق اصل 54 و 55 مستقیما زیر نظر مجلس است و اعضای ی آن توسط مجلس انتخاب می شود.

 

 

فصل دوم بخش سوم

فصل 2 بخش سوم

اقتصاد و قانون اساسی جمهوری اسلامی

قانون اساسی

-قانون اساسی  در هر کشوری:

1-بیانگر چارچوب کلی نظام اقتصادی ،اجتماعی و سیاسی آن کشور است.

2-تدوین کلیه ی قوانین و ضوابط جامعه بر اساس ان است.

3-بیانگر نوع نگاه جامعه به اقتصاد و قوانین حاکم بر ان است.

-قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران:

*تدوین در سال 1358

*تدوین ان با رعایت درخواست مردم ،بر اساس :

1- برچیده شدن روابط غلط اقتصادی رژیم سابق

2-طراحی نظام اقتصادی-اجتماعی بر اساس اصول انسان ساز اسلام.

*فصل چهارم شامل اصل 43-50 با عنوان اقتصاد و امور مالی ترسیم چارچوب کلی نظام اقتصادی مطلوب

محورهای کلی نظام اقتصادی کشور ایران از دید قانون اساسی

ویژگیهای اساسی نظام اقتصادی از دید قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران عبارت اند از:

ویزگی نظام اقتصادی از دید قانون اساسی

توضیحات

اقتصاد وسیله است

رفاه و برخورداری مادی وسیله ای است برای رشد و تعالی روحی و معنوی

استقلال اقتصادی و رهایی از وابستگی

اصل 43 تاکید دارد بر: 1-تامین استقلال اقتصادی 2-جلوگیری از سلطه ی بیگانگان 3-خود کفایی  4- رهایی از وابستگی

تلاش برای ریشه کن کردن فقر

اصل 43: ریشه کن کردن فقر و محرومیت +تامین نیاز های اساسی همه ی افراد

توجه به شان و منزلت انسان

اصل 43 : 1-حفظ آزادگی انسان 2-تامین نیازهای اساسی برای همه 3- تامین شرایط کار برای همه 4-قرار دادن وسایل کار در اختیار کسانی که وسایل کار ندارند5-تامین امکانات برای افراد جامعه تا بتوانند علاوه ب تلاش شغلی ؛فرصت کافی برای خود سازی معنوی سیاسی  و اجتماعی و شرکت فعال درکسب مهارت

مشروع بودن مالکیت در عین مبارزه با ثروت اندوزی حرام

اصول 47 و 49 :1-محترم شمردن مالکیت مشروع؛2-مبارزه با ثروت اندوزی نامشروع و بازگرداندن ثروتهای ناشی از آن

ایجاد شکوفایی اقتصادی در تمام مناطق و رفع تبعیض بین آنها

اصل 48: توجه مضاعف دولت بر مناطق محروم و کاهش نابرابری بین مناطق مختلف

توسعه ی پایدار و حفظ محیط زیست

اصل 50: 1-حفاظت از محیط زیست؛به عنوا وظیفه ی عموم 2-ممنوعیت فعالیتهای اقتصادی که تخریب غیر قابل جبران بر محیط زیست وارد می کند  و امکان توسعه ی پادار را از کشور می گیرد.

 

 

نگرانی بسیاری از نخبگان ایران دوست در سالهای پایانی عمر رژیم پهلوی:وابستگی روز افزون ایران به قدرتهای بزرگ ؛با وجود درآمدهای عظیم نفتی که ایران از آن برخودار است.

استقلال اقتصادی:

-مفهوم استقلال اقتصادی با استقلال سیاسی متفاوت است:

1-استقلال سیاسی  معادل عدم وابستگی سیاسی

2-استقلال اقتصادی معادل عدم وابستگی اقتصادی نیست؛زیرا همه ی کشورها از لحاظ اقتصادی به یک دیگر وابسته هستند.

-وابستگی اقتصادی دارای مراتب است؛برای کشوری که شدت وابستگی خود به واردات را کاهش دهد و دچار مشکل نشود؛از وابستگی فاصله می گیری و به استقلال اقتصادی نزدیک می شود.

کشورهای تک محصولی:

درآمد آن ها وابسته به صادرات  یک یا چند کالا است.

از وضعیت استقلال اقتصادی به دور هستند،زیرا با ایجاد بحران در بازارهای صادرای آن ها؛اقتصاد این کشورها مختل می شود.

-          شرایط لازم برای دور شدن کشورها وابستگی اقتصادی و نزدیک شدن به وضعیت استقلال اقتصادی :

1-خارج شدن از وضیعیت تک محصولی

2-ایجاد تنوع در منابع تامین کالاهای وارداتی یا بازارهای فروش

3-ایجاد امکان تامین برخی نیازها در داخل کشور

جمع بندی-فصل پیدایش دولتها و نقش آنها در گذشته و امروز

پیدایش دولتها و نقش آنها در گذشته و امروز

علت ایجاد نخستین دولتها: نیاز به نهادی برای اداره ی امور جوامع از  زمان شکل گیری نخستین تمدنهای بشری

عوامل موثر در افزایش وسعت محدودی اقتدار دولتها:

1-      گذشت زمان

2-      تکامل جوامع

3-      دست یابی به فن آوری

4-      پیشرفتهای سریع در تسخیر طبیعت  و کشف قوانین حاکم بر ان

عوامل پیچیده تر شدن تشکیلانت دولتی و افزایش اهمیت این نهاد: شکل گیری امپراطوری های بزرگ و گسترش حوزه ی اقتدار دولتها

نقش دولتها در گذشته

نقش دولتها ی امروزی

نقش عمده در: حفظ نظم جامعه و مقابله با تجاوز دشمنان

نقش اقتصادی: کم رنگ و محدود به موارد خاص و استثنایی

برقراری روابط مالی با شهروندان به دو صورت:

1-      اخذ مالیات

2-      هزینه کردن مالیات ها برای پرداخت حقوق کارمندان  و مواردی مثل قحطی و گرانی و حفظ امنیت و دفاع از دشمنان

نقش اقتصادی:بسیار گسترده

از جمله وظایف آن :

1-      حفظ نظم و امنیت

2-      توسعه ی اقتصادی

3-ایجاد اشتغال

4-مقابله با تورم

5-ثبات اقتصادی

 

 

نقش اقتصادی دولتها در جوامع امروزی

اهداف اقتصادی دولتها در جوامع امروزی ؛عبارتند از:

اهداف اقتصادی دولتها

توضیحات

اشتغال کامل

تعریف: شرایطی که همه جویندگان شغل در جامعه دارای شغل مناسب باشند و بیکاری وجود نداشته باشد.

تحقق آن با ایجاد شرایط رونق اقتصادی یعنی گسترش فعالیتهای تولیدی در نتیجه استخدام نیروی کار جدید

ثبا ت قیمتها

جلوگیری از افزایش قیمت و مهار تورم زیرا تورم بالا موجب : افزایش سزیع قیمتها کالاها و خدمات در نتیجه کاهش سطح رفاه عمومی +ایجاد اختلال در اقتصاد کشور.

 

رشد و توسعه ی اقتصادی

کاهش فاصله ی کشورهای در حال توسعه با کشورهای توسعه یافته ،از نظر سطح زندگی و امکانات جامعه ،از طریق برنامه ریزی  و سیاست گذاری دولتها.

بهبود وضع توزیع در آمد

از طریق طراحی و اجرای سیاستهایی برای محدود ساختن  ابعاد فقر.

 

-تاکید بر مقابله با فقر از دیدگاههای مختلف:

1- مصلحان اجتماعی و معلمان اخلاق تاکید بر حمایت اقشار ثروتمند از فقرا و افراد کم درآمد

2-شکل گیری نهضتهای اجتماعی –سیاسی بزرگ با شعار تلاش برای بهبود زندگی فقرا

3-اقتصاددانان فقر گسترده را مانعی بر سر راه توسعه ی همه جانبه جوامع می دانند.

-فعالیتهای اقتصادی دولتها در دو محور عمده صورت میگیرد:

1- عره ی کالا ها و خدمات :

دولتها با تاسیس شرکتهای دولتی به تولید ،عرضه و فروش برخی کالاها و خدمات می پردازد:

الف: تمایل دولتها برای تولید ،عرضه و بهرهبرداری از برخی منابع و معادن

ب:در زمینه هایی که بخش خصوصی به دلیل عدم اطمینان از سود آوری و نیاز به سرمایه ی اولیه ی بسیار زیاد، حاضر به سرمایه گذاری در آن ها نیست.تولید فولاد

ج: در شرایط خاص، مانند جنگ تحمیلی که به ناچار مالکیت و اداره ی برخی واحدهای صنعتی و تولیدی را بر عهده گرفت.

2-وضع قوانین و سیاست گذاری در اقتصاد به منظور هدایت اقتصاد در مسیر مطلوب و ایجاد نظم و انظباط در عرصه ی فعالیتهای اقتصادی جامعه در مواردی خاص مانند کاهش مصرف گرایی ؛محدود ساختن واردات و مصرف بی رویه ی کالاها ی وارداتی ؛برنامه ریزی  در جهت به کارگیری فن آوری های نوین ،افزایش فعالیتهای تولیدی و سرمایه گذاری در مناطق محروم کشور.

دیدگاه اقتصاد دانان درباره ی نقش دولت در اقتصاد

بین دو گروه فکری از اقتصاد دانان درباره ی نقش دولت در اقتصاد اتفاق نظر وجود ندارد:

مدافعان حضور دولت در اقتصاد

طرفداران اقتصاد آزاد

بخش خصوصی را بدون حضور دولت ،فاقد کارایی می دانند.

مخالف نقش جدی دولت در اقتصاد هستند.

 

در زمینه عرضه ی کالا و خدمات:

1-بخش خصوصی را در کشورهای در حال توسعه ،فاقد تجربه ی کافی می دانند.

2-بخش خصوصی را به دلیل توجه به سود خود ،فاقد صلاحیت لازم می دانند.

در زمینه عرضه ی کالا و خدمات:

1-فعالیت بخش خصوصی را سود آور و به نفع جامعه می دانند.

2-شواهدفراوانی را از ناکارآمدی دولت ارائه می دهند.

در زمینه ی وضع قوانین و سیاست گذاری در اقتصاد معتقدند:

دولت فاقد اطلاعات دقیق از اقتصاد کشور است،در نتیجه اقتصاد را به بیراهه می برد.

 

 

-اقتصاددانانی که به ترکیب بهینه از دولت –بازار رای می دهند،تاکید دارند بر:

1- حضور دولت در بعضی عرصه های محدود از اقتصاد

2-حضور بدون محدودیت بخش خصوصی و بازار در فعالیتهای اقتصادی

جمع بندی و مرور فصل دوم بخش دوم

بخش دوم –فصل دوم

بازار

رفتار اقتصادی:

-          تعریف:نحوه ی تصمیم گیری و اقدام تولید کنندگان و مصرف کنندگان و نیز واکنش آنها نسبت به تغییرات وضیعت اقتصادی

مقایسه ی رفتار اقتصادی مصرف کنندگان و رفتار اقتصادی تولید کنندگان

 

رفتار اقتصادی مصرف کنندگان

رفتار اقتصادی تولید کنندگان

انگیزه ی خرید کالا:رفع نیاز

انگیزه ی تولید کالا: کسب سود

عوامل موثر در تصمیم گیری برای خرید کالا:

1-قیمت کالا؛    2 -درآمد؛     3-سلیقه ی خریدار

4-قیمت سایر کالاها

عوامل موثر در تصمیم گیری برای تولید کالا:

1-      قیمت کالا  ؛  2-هزینه های تولید؛   3- پیش بینی رونق یا رکود بازار

 

چگونگی آن با منحنی تقاضا نشان داده می شود.

نزولی بودن منحنی تقاضا  بیانگر  کاهش تقاضا در اثر افزایش قیمت .

میان قیمت کالا و میزان خرید :رابطه معکوس

چگونگی آن با منحنی عرضه نشان داده می شود.

صعودی بودن منحنی عرضه بیانگر افزایش مقدار عرضه در اثر افزایش قیمت .

میان قیمت کالا و میزان خرید :رابطه مستقیم

 

 

نکته: رفتار اقتصادی تولید کنندگان و مصرف کنندگان باید با یکدیگر هماهنگ باشد.

قیمت تعادلی:

-عامل ایجاد تعادل و هماهنگی بین رفتار اقتصادی تولید کنندگان : قیمت کالا

-تعریف قیمت تعادلی: سطح قیمتی که به ازای آن عرضه و تقاضا با هم برابر می شوند.

-مقایسه ی شرایط کمبود عرضه و شرایط مازاد عرضه در بازار:

کمبود عرضه

مازاد عرضه

دلیل ایجاد آن: پایین تر بودن قیمت کالا از سطح قیمت تعادلی و فزونی تقاضا بر عرضه

دلیل ایجاد آن: بالاتر  بودن قیمت کالا از سطح قیمت تعادلی و فزونی عرضه بر تقاضا

گروهی از مصرف کنندگان موفق به خرید کالا نمی شوند در نتیجه قیمت به سمت قیمت تعادلی افزایش می یابد.

گروهی از تولید کنندگان برای محصولات خود خریدار پیدا نمی کنند در نتیجه قیمت به سمت قیمت تعادلی کاهش می یابد.

 

 

اگر در بازار ؛قیمت در سطح قیمت تعادلی نباشد ،کمبود یا مازاد عرضه آن را به سمت قیمت تعادلی می کشاند؛ یعنی:

1-اگر در بازار ،قیمت کالایی در حال افزایش باشد   به دلیل کمبود (فزونی تقاضا بر عرضه ) ،قیمت به سمت قیمت تعادلی پیش می رود.

2- اگر در بازار ،قیمت کالایی در حال کاهش باشد   به دلیل مازاد(فزونی عرضه بر تقاضا) ،قیمت به سمت قیمت تعادلی پیش می رود.

بازار

-          بازاردر مباحث اقتصادی:ارتباط مجموعه ی خریداران و فروشندگان کالای خاص و نحوه ی رفتار و عکس العمل آنها نسبت به تغییر عوامل اقتصادی

موارد مورد بررسی در بازار یک کالای خاص:

1-وضعیت خریداران و فروشندگان

2-منطق حاکم بر رفتار خریداران و فروشندگان

3-تغییرات بازار کالا

-بازار به دو صورت بازار رقابتی و بازار انحصاری وجود دارد:

بازار رقابتی

بازار انحصاری

وجود رقابت بین چند تولید کننده یا فروشنده

خریدار: دارای قدرت انتخاب – به نفع مصرف کنندگان

فروشنده برای جلب خریدار بیش تر مجبور است به:

1-بهبود کیفیت محصول خود،   2- پایین آوردن قیمت

حضور تنها یک تولید کننده یا فروشنده-عدم وجود رقابت

خریدار : فاقد قدرت انتخاب – به نفع تولید کنندگان

فروشنده مجبور ه بهبود کیفیت محصول و پایین  آوردن قیمت نیست.

 

 

ایجاد اتحاد و کاهش رقابت بین تولید کنندگان ،به ضرر مصرف کنندگان است.

هر چه تعداد تولید کنندگان بیشتر  در نتیجه  امکان ایجاد اتحاد بین آنها کمتر +رقابت بین آنها بیشتر و این موضوع منافع بیش تر برای مصرف کنندگان ایجاد می کند.

وجود رقابت و انحصار در بین خریداران:

وضیعیت رقابتی خریداران

وضعیت انحصاری خریدار

چندین خریدار با هم رقابت دارند.

فقط یک خریدار وجود دارد.

به نفع فروشندگان است.

به نفع خریداران است.

 

 

جمع بندی بخش دوم فصل اول-تولید

تولید:

تعریف: انجام سلسله اقدامات لازم برای تبدیل منابع به کالا های مورد نیاز

انواع محصولات تولیدی:

محصولات نهایی

محصولات واسطه ای

« به صورت مستقیم به مصرف مردم می رسند.»

«مانند اتومبیل»

«به صورت غیر مستقیم بر مصرف مردم اثر می گذارد.»

«مانند سنگ آهن و ورق فولاد که در تولید اتومبیل به کار می روند.»

 

 

-عوامل تولید یا نیازهای عمده ی تولید کنندگان ،به سه دسته ی اصلی تقسیم می شوند:

منابع طبیعی

نیروی انسانی

(عامل کار یا منابع انسانی)

سرمایه

«به عنوان زمین نیز معرفی می شود.»

«مانند زمین ،دریا و مواد خامی که از معادن استخراج می شود.»

«دلیل اهمیت نیروی انسانی در جریان تولید: بدون آن ،منابع قابل استفاده نخواهد بود.»

«برترین عامل تولید –زیرا وظیفه ی ترکیب سایر عوامل تولید را بر عهده دارد.»

«با توجه به تجربیات و مهارتها با تحصیلات و دوره های آموزشی که گذرانده  است.به سه گروه تقسیم می شود: ساده،نیمه ماهر،ماهر یا متخصص»

«کالاهای بادوام یا سرمایه ای  که خدمات حاصل از آنها در جریان تولید استفاده میشود.»

«ابزارو تجهیزاتی که انسان برای بهره برداری به آن نیاز دارد و حاصل کار گذشته انسان است.»

 

 

تولید کنندگان

تعریف: فرد یا موسسه ای که به طور گسترده به فعالیت های اقتصادی ( اعم از تولید،توزیع ،خرید و فروش)مشغول است.

انگیزه ی تولید کنندگان در تولید.

1-خدمت به همنوع 

2-کسبدرآمد

-تولیدکنندگان در جریان تولید ،مبالغی را هزینه می کنند،درآمد کسب می کنند و ممکن است سود کنند و یا متحمل زیان شوند.

هزینه تولید

درآمد

کسب سود

زیان حاصل از تولید

مبالغی که برای تولید صرف میشود.(مبالغ که برای خرید عوامل تولید به صاحبان آن پرداخت می شود؛اجاره،حقوق کارگران....)

مقدار پولی که در قبال فروشمحصولات کسب می شود.

زمانی که درآمد بیشتر از هزینه های تولید باشد.

زمانی که درآمد کم تر از هزینه های تولید باشد.

 

 

-میزان سود برابربا تفاوت درآمد و هزینه است. هزینه – درآمد= میزان سود

اقدامات لازم برای به دست آوردن سود بیشتر یا جلوگیری از زیان در کوتاه مدت.

1-کاهش هزینه های تولید(صرفه جویی در هزینه تولید و پرهیز از استخدام نیروی کار غیر لازم)

2-افزایش درآمد از طریق فراهم کردن بازار خوبی برای محصولات و فروش آنها به قیمت مناسب

اقدامات تولید کنندگان برای کسب سود بیشتر در درازمدت:

1-عرضه ی کالاها با قیمت پایین تر ؛سود کم؛اما مشتریان بیشترو اعتبار بیشتر ی کسب می کند؛در آینده فروش و سود بیشتر.

2-تهیه و عرضه ی کالاهای با کیفیت بهتر ؛اعتماد مشتریان و در نتیجه فروش و سود بیشتر.

فصل دوم بخش اول

محاسبه تولید کل جامعه:

در تولید کل جامعه دو عضو فعالتر هستند. و آن دو :

 

خانوارها

1-صاحبان عوامل تولید     2- مصرف کننده

بنگاه های اقتصادی

1-خریدار عوامل تولید          2-تولید کننده

 

روشهای محاسبه:

 

1-روش هزینه ای: محاسبه ی کل پولی که از طرف خانوارها به سمت بنگاه ها جریان می یابد.( مجموع هزینه های مصرفی تمام خانوارها) مسیر 4

 

2-روش درآمدی:محاسبه ی کل پولی که از طرف بنگاه ها به سمت خانوارها جریان می یابد.(مجموع ارزش پولی کالاها و خدمات تولید شده) مسیر 2

 

3-محاسبه ی مجموع ارزش افزوده ی بخش های مختلف اقتصادی(محاسبه ی ارزش پولی کالاها و خدمات نهایی)

 

 

 

محاسبه به قیمت ثابت

-روش محاسبه ی میزان تولید کل عبارت است از: میزان تولید کل= مقدار کالا  ضربدر  قیمت هر واحد کالا

در مرحله بعدی میزان تولید کل به دست آمده را از میزان تولید سال پایه کم می کنیم تا مقدار افزایش تولید به دست آید.

-افزایش تولید ممکن است به سه دلیل زیر صورت بگیرد:

1.افزایش مقدار کالا(افزایش تولید)

2.افزایش قیمت هر واحد کالا (تورم)

3.افزایش مقدار کالا و افزایش قیمت هر واحد کالا

-برای این که محاسبه شده فقط نشاندهنده  ی تغییر میزان تولید کالا و خدمات (افزایش تولید )باشد؛ ارزش تولید هر سال را بر حسب قیمت کالا و خدمات در سال پایه محاسبه میکنیم.

-محاسبه ارزش تولیدات هر سال بر حسب قیمت کالاها و خدمات در سال پایه:

1-اثر تغییرات قیمت در محاسبه ی تولید کل را از بین می برد.

2-تغییرات قیمت ،فقط نشاندهنده ی تغییر میزان تولید کالاها و خدمات خواهد بود.